6/9/09

Κύπρος: Η μεταρρύθμιση αλλάζει το τοπίο της εκπαίδευσης

Σωτήρης Χαραλάμπους

Η Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση είναι διαρκής και μόνιμος στόχος, πλέον, πολιτικής εξουσίας, εμπλεκομένων στην εκπαίδευση, του συνόλου της κοινωνίας. ΑπΆ αυτή την άποψη, η ρύθμιση του θεσμικού πλαισίου, που οδεύει προς την ολοκλήρωσή του, τα κυβερνητικά μέτρα και διατάξεις, με τα οποία ρυθμίζεται η λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος και καθορίζεται η εκπαιδευτική διαδικασία και πράξη, αποτελούν το υπόβαθρο της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης.
Από το 1960 και μετά ακολουθήθηκε στον τόπο μας, από τις εκάστοτε κυβερνήσεις μια πολιτική διαχείρισης του κυπριακού εκπαιδευτικού συστήματος. Ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις δεν υπήρξαν δυστυχώς. Στη δεκαετή διακυβέρνηση μάλιστα του ΔΗΣΥ (Γλαύκου Κληρίδη) καταγράφεται το αποτυχημένο μεταρρυθμιστικό εγχείρημα του Ενιαίου Λυκείου, μια μεμονωμένη, αποσπασματική ρύθμιση, χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο ή μελέτη, που η αποτυχία του έφερε πολύ πίσω τα εκπαιδευτικά πράγματα του τόπου. Απουσίαζε δυστυχώς η διαμόρφωση μιας υπεύθυνης και αποτελεσματικής στρατηγικής για τον εκσυγχρονισμό και την ποιοτική αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, κάτι που επιχειρείται στις ημέρες μας. Μια συνολική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης.
Η υπό εξέλιξη μεταρρύθμιση της κυβέρνησης Χριστόφια περικλείει το προοδευτικό αίτημα για ενιαίο τύπο λυκείου, αλλά και την προοπτική της ελεύθερης πρόσβασης, που περνά μέσα από τη σταδιακή αύξηση των θέσεων εισδοχής. Η σημερινή διάρθρωση της μετα - γυμνασιακής εκπαίδευσης που χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία του λυκείου και το διαχωρισμό σε λύκεια και τεχνικές σχολές, αλλά και το όλο σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ, δεν εξυπηρετούν πια τις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας.
Επιχειρείται λοιπόν η δημιουργία ενιαίου λυκείου (ή ενός νέου τύπου λυκείου) που θα αναλάβει να δώσει τις απαραίτητες γενικού χαρακτήρα γνώσεις, την εκμάθηση της μάθησης. Δυστυχώς, τα προηγούμενα 10 ? 15 χρόνια, μέσα από τις αλλεπάλληλες εξετάσεις και τη μετατροπή του λυκείου σε εξεταστικό κέντρο, επιχειρήθηκε ο έλεγχος της μαθητικής ροής. Με την πολλαπλή εξειδίκευση, και αργότερα τον απεριόριστο αριθμό επιλογών (μαθημάτων), μεγάλη μάζα μαθητών εξοστρακίζονταν από το λύκειο και αποτελούσαν το εύπλαστο εργατικό δυναμικό που εύκολα προσαρμόζεται στις ανάγκες της αγοράς.
Διερευνώντας, λοιπόν, την συντελούμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, από την πρωτοβάθμια μέχρι την τριτοβάθμια εκπαίδευση, θα μπορούσαμε να διαπιστώσουμε ότι δεν αποτελεί απλή προσαρμογή της εκπαίδευσης στα σημερινά δεδομένα για να ξεπεραστούν διάφορες δυσλειτουργίες. Στην ουσία πρόκειται για μια αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης στη βάση του πάγιου λαϊκού αιτήματος.
Μια μεταρρύθμιση, λοιπόν, για να χαρακτηρισθεί προοδευτική θα πρέπει να στηρίζεται στην αρχή του δικαιώματος όλων για μόρφωση. Στην αρχή εκείνη που λέει ότι η παιδεία δεν είναι προνόμιο μόνο μερικών κοινωνικών ομάδων, αλλά, όλων των πολιτών. Τέτοια μεταρρύθμιση εκπηγάζει από την έκθεση των επτά ακαδημαϊκών, την οποία η κυπριακή πολιτεία εντέλλεται να υλοποιήσει.
Σίγουρα και στο παρελθόν έγιναν προσπάθειες, οι οποίες όμως δεν μπόρεσαν να αλλάξουν το σχολείο, να οικοδομήσουν το σχολείο εκείνο που θα εξασφάλιζε το δικαίωμα των παιδιών όλων των στρωμάτων του λαού στην μόρφωση.
? ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΕΣ
Η πιο πιστή συνοδός της Μεταρρύθμισης υπήρξε η Αντιμεταρρύθμιση. Η κάθε εκπαιδευτική μεταρρύθμιση εμπεριέχει το σπέρμα της αντιμεταρρύθμισης, έτσι ώστε θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει τη σχέση των δυο και ως διαλεκτική, αφού αυτές έχουν να κάνουν και με τους κοινωνικοπολιτικούς αγώνες και ανταγωνισμούς κάθε περιόδου. Υπήρξαν μάλιστα περίοδοι στην ιστορία των μεταρρυθμίσεων, όπου το επίσημο κράτος καθίστατο φορέας της αντιμεταρρύθμισης και εκπαιδευτικοί και μαθητές διασύρονταν από πολιτικές εξουσίες.
Δεν τρέφουμε σίγουρα αυταπάτες και ψευδαισθήσεις. Τα εκπαιδευτικά πράγματα, το εκπαιδευτικό τοπίο εν γένει, δε θΆ αλλάξει από τη μια στιγμή στην άλλη. Η όποια μεταρρύθμιση, όσο δημοκρατική ? προοδευτική κι αν είναι, δεν μπορεί να επιβιώσει ανεξάρτητα από τις κοινωνικές αλλαγές στον τόπο μας. Και ο χώρος της παιδείας, ναι, αποτελεί πεδίο αντιθέσεων και συγκρούσεων. Το νέο που έρχεται αντιπαλεύει το παλιό. Είναι οι δυνάμεις της αμφισβήτησης και της ανατροπής από τη μια, με τις συντηρητικές δυνάμεις από την άλλη. ΑπΆ αυτή την άποψη, ο αγώνας για ένα καλύτερο σχολείο, για μια καλύτερη παιδεία δεν μπορεί να διαχωριστεί από τους κοινωνικούς αγώνες του λαού μας. Η συγκυρία μιας προοδευτικής κυβέρνησης και ενός ευρύτερου κοινωνικού κινήματος, γεννά την προοπτική και την ελπίδα της κατάργησης των ανισοτήτων και την οικοδόμηση μιας κοινωνίας που θα απελευθερώνει όλες εκείνες τις δημιουργικές δυνάμεις του ανθρώπου. Μια τέτοια κοινωνία περνά μέσα από μια δημοκρατική / ανθρωπιστική παιδεία.

Πρόεδρος Προοδευτικής Κίνησης Καθηγητών

Πηγή: Πολίτης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου