Ξεκίνησε η ζωή από το μόριο RNA;

Πώς ένα βιολογικό μόριο που μεταφέρει πληροφορίες, ξεπήδησε μέσα από καθαρά φυσικές-χημικές διαδικασίες; Είναι ένα ερώτημα που είχε προκαλέσει δέος στον ίδιο τον Κάρολο Δαρβίνο, τον «πατέρα» της θεωρίας της εξέλιξης.
Μια νέα επιστημονική ανακάλυψη, ιδιαίτερα σημαντική για πολλούς επιστήμονες, προσθέτει ένα ακόμα λιθαράκι στην κατανόησή μας για το πώς ξεκίνησε η ζωή στον πλανήτη μας.
Πιθανότατα ένα μόριο RNA (και όχι DNA) που αντέγραψε τον εαυτό του πριν περίπου 3,8 - 4 δισ. χρόνια, να μας οδήγησε, από έναν πλανήτη χωρίς ζωή, σε έναν πλανήτη με περίπου 50 εκατ. είδη.
Σήμερα οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η αρχή έγινε όταν κάποια μόρια μπόρεσαν να αντιγράψουν μόνα τους τον εαυτό τους και στη συνέχεια να εξελιχθούν μεταφέροντας κωδικοποιημένες πληροφορίες από γενιά σε γενιά. Το μόριο του RNA (ο χημικός και γενετικός «ξάδελφος» του DNA) είναι πια ο βασικός «υποψήφιος» για την απόδοση τιμών σε σχέση με αυτό το κατόρθωμα. Το RNA φαίνεται πως κάποια στιγμή «ανέθεσε» στο χημικά πιο σταθερό μόριο του DNA την ζωτική λειτουργία της αποθήκευσης των γενετικών πληροφοριών (με τη μορφή τελικά των γονιδίων), όμως ήταν το ίδιο που πιθανότατα σχηματίστηκε πρώτο και ξεκίνησε την αλυσίδα της ζωής. Αυτό που απογοήτευε τους επιστήμονες ήταν οι δυσκολίες που αντιμετώπιζαν να αποδείξουν πειραματικά την παραπάνω υπόθεση.
Όμως το νέο πείραμα, που έγινε από ερευνητές του βρετανικού Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, κατέληξε στη δημιουργία ενός ριβονουκλεοτιδίου, του δομικού λίθου του RNA, από απλά χημικές ουσίες που πιθανότατα υπήρχαν στις συνθήκες της αρχέγονης Γης (στη λεγόμενη «πρωταρχική σούπα»). Το επίτευγμα αυτό, που απαίτησε προηγούμενη έρευνα 12 ετών και γίνεται για πρώτη φορά, ενισχύει την επιστημονική υπόθεση (που πρωτοδιατυπώθηκε εδώ και περίπου 40 χρόνια) ότι η ζωή ξεκίνησε όταν το RNA, ξεπήδησε αυτόματα μέσα από την «σούπα» των πρωταρχικών χημικών ουσιών. «Αίρεται πλέον μια σημαντική επιφύλαξη για τη συγκεκριμένη θεωρία. Η νέα ανακάλυψη, που ανοίγει πολλές κατευθύνσεις για τη μελλοντική έρευνα, επί πολλά χρόνια θα θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα στην χημεία», σχολίασε ο Τζακ Σόστακ στο περιοδικό «Nature».
Οι αρνητές της «υπόθεσης του RNA» επιμένουν ότι ολόκληρο το μόριο του RNA είναι υπερβολικά πολύπλοκο για να δημιουργηθεί αυτόματα μέσα από τις πρωτόγονες γεωχημικές αντιδράσεις.
Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι κάποιο άλλο μόριο προηγήθηκε του RNA. Σύμφωνα με τον Ρόμπερτ Σαπίρο, χημικό στο Πανεπιστήμιο της Ν. Υόρκης, «το σφάλμα με αυτό το είδος της έρευνας (σ.σ. όπως του Σάδερλαντ) δεν βρίσκεται στην χημεία, αλλά στη λογική της: ότι είναι δυνατό στην αρχέγονη Γη να υπήρχε αυτός ο πειραματικός έλεγχος που διαθέτουν οι σύγχρονοι ερευνητές σε ένα εργαστήριο». Ο Σαπίρο και άλλοι επιστήμονες πιστεύουν σε μια διαφορετική θεωρία, ότι επειδή το RNA είναι πολύ πολύπλοκο για να έχει ξεπηδήσει αυτόματα από απλά μόρια, πρέπει άλλες ακόμα πιο απλές μεταβολικές διαδικασίες να είχαν λάβει χώρα στην αρχέγονη Γη, οι οποίες τελικά λειτούργησαν ως καταλύτες για το σχηματισμό των μεγάλων μορίων του RNA και του DNA.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ