Αύξηση των περιβαλλοντικών μεταναστών

Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, ο αριθμός των «περιβαλλοντικών» μεταναστών θα αυξάνεται τα επόμενα χρόνια εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών και της καταστροφής του περιβάλλοντος. Εκτιμάται πως σήμερα 24 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους εξαιτίας διαφόρων περιβαλλοντικών καταστροφών, όπως πλημμύρες, πείνα κ.λπ. Ο αριθμός αυτός μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 700 εκατομμύρια μετά το 2050, με αποτέλεσμα ένας μετανάστης να αντιστοιχεί σε δέκα κατοίκους στη Γη! Σήμερα τα εμβάσματα των μεταναστών πλησιάζουν τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ξεπερνώντας κατά πολύ τα αναπτυξιακά κονδύλια που διατίθενται σε ορισμένες περιπτώσεις από τα επίσημα κράτη. Το Ινστιτούτο για το Περιβάλλον και την Ανθρώπινη Ασφάλεια του Πανεπιστημίου του ΟΗΕ, σε μελέτη που έγινε για το Δίκτυο Ανθρώπινης Ασφάλειας, στο οποίο προήδρευσε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, κατά τη διετία 2007-2008, αναφέρει τέσσερις βασικούς παράγοντες που οδηγούν στην περιβαλλοντική μετανάστευση: Ερημοποίηση εδαφών, αύξηση της στάθμης της θάλασσας, πλημμύρες (εξαιτίας και ανθρώπινων παρεμβάσεων, όπως η κατασκευή μεγάλων φραγμάτων) και έντονη αστικοποίηση. Η μετανάστευση μπορεί να είναι και εσωτερική. Το τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό στο τέλος του 2004 και η καταστροφή της Νέας Ορλεάνης από τον τυφώνα Κατρίνα το 2005 προσφέρουν δύο τρανταχτά παραδείγματα εσωτερικής μετανάστευσης ως αποτέλεσμα μεγάλων φυσικών καταστροφών. Στην πρώτη περίπτωση, πάνω από 2 εκατομμύρια άτομα αναγκάστηκαν να μετακινηθούν. Ο τυφώνας Κατρίνα στον κόλπο του Μεξικού οδήγησε στη μεγαλύτερη μετακίνηση πληθυσμού στην ιστορία των ΗΠΑ. Ενάμισι εκατομμύριο κάτοικοι εγκατέλειψαν τις εστίες τους, 500.000 εξ αυτών μόνιμα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Ινστιτούτου, τα επόμενα 30-50 χρόνια αναμένεται μαζική μετακίνηση πληθυσμών από παραθαλάσσιες περιοχές εξαιτίας της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, της ξηρασίας και των πλημμυρικών φαινομένων. Στις περιοχές αυτές ζει το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 13% του αστικού πληθυσμού. Μεγάλη ανησυχία υπάρχει για τις χαμηλές περιοχές της Ασίας και ιδιαίτερα του Μπαγκλαντές που κινδυνεύει να χάσει το 1/5 της επιφάνειάς του αν επαληθευτούν τα σενάρια για άνοδο ακόμα και ενός μέτρου της στάθμης της θάλασσας.
Τους επιστήμονες ανησυχούν, επίσης, οι περιπτώσεις της Αιγύπτου και της Μοζαμβίκης. Η χώρα του Νείλου αντιμετωπίζει χρόνιο πρόβλημα μολυσμένων υδάτων, ενώ το 30% των καλλιεργήσιμων γαιών εμφανίζει φαινόμενα υφαλάτωσης. Η παραγωγικότητα της γης έχει μειωθεί κατά 25% σε σχέση με το παρελθόν. Η Μοζαμβίκη έχει χτυπηθεί από μεγάλες πλημμύρες ποταμών στον Νότο και στο κέντρο της χώρας επανειλημμένα από το 2000. Εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσει και άλλες φυσικές καταστροφές που αποδίδονται στις κλιματικές αλλαγές, όπως ξηρασία, διάβρωση των ακτών και άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Πηγή: Το Έθνος (5/6/09)