Ελβετία: Έσπασε το απόρρητο των 300 ετών

Το ελβετικό απόρρητο έχει τις ρίζες του πίσω στο 1713 με τους Γάλλους βασιλιάδες να εμπιστεύονται τα περιουσιακά τους στοιχεία στους τραπεζίτες της Γενεύης. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Λουδοβίκος ο 16ος είχε ως γενικό διευθυντή οικονομικών του βασιλείου του έναν Ελβετό τραπεζίτη, τον Ζακ Νεκέρ. Το τότε Μεγάλο Συμβούλιο της Γενεύης αποφάσισε ότι «οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να τηρούν αρχείο με τους πελάτες τους και τις συναλλαγές τους, απαγορεύεται, ωστόσο, να διαθέσουν αυτές τις πληροφορίες σε οποιονδήποτε πέραν του εκάστοτε πελάτη, εκτός αν ορίζει διαφορετικά το Συμβούλιο της Πόλης».
Νόμος
Μέχρι το 1934 το απόρρητο καλυπτόταν από διάφορες διατάξεις του ελβετικού αστικού και εργατικού κώδικα. Ωστόσο τη χρονιά εκείνη πέρασε ομοσπονδιακός νόμος, σύμφωνα με τον οποίο η άρση του τραπεζικού απορρήτου αποτελούσε ποινικό αδίκημα. Σε περίπτωση που αποκαλύπτονταν τα στοιχεία κάποιου λογαριασμού, οι υπεύθυνοι της τράπεζας θα αντιμετώπιζαν ποινές φυλάκισης, ενώ παράλληλα θα έπρεπε να αποζημιώσουν τον κάτοχο του λογαριασμού.
Δύο ήταν οι βασικοί λόγοι που οδήγησαν στη θέσπιση του συγκεκριμένου νόμου: η κατασκοπεία των… ναζί και οι πιέσεις από τη γαλλική ελίτ.
Πιο συγκεκριμένα, η οικονομικήκρίση οδήγησε το 1931 τους Γερμανούς στην εντατικοποίηση του ελέγχου συναλλάγματος στη χώρα. Ο Χίτλερ «πέρασε»έναν νόμο σύμφωνα με τον οποίο οι Γερμανοί που θα εντοπίζονταν να κατέχουν ξένο συνάλλαγμα θα τιμωρούνταν με… θάνατο. Μάλιστα, η Γκεστάπο ξεκίνησε κατασκοπεία σε ελβετικές τράπεζες και όταν τρεις Γερμανοί θανατώθηκαν –επειδή είχαν λογαριασμό στην Ελβετία- η ελβετική κυβέρνηση αντιλήφθηκε την αναγκαιότητα περαιτέρω ενίσχυσης του τραπεζικού συστήματος.
Βέβαια, αργότερα σύμφωνα με έρευνα του Stuart Eizenstat, την περίοδο μεταξύ Ιανουαρίου 1939 και 30 Ιουνίου 1945 οι Γερμανοί μετέφεραν στην Εθνική Τράπεζα της Ελβετίας στη Βέρνη ποσότητες χρυσού αξίας 400 εκατ. δολαρίων (ή 3,9 δισ. δολαρίων σε σημερινές αποτιμήσεις), ο οποίος εκλάπη από τους Εβραίους.
Αναφορικά με τις… πιέσεις από τους Γάλλους σημειώνεται ότι το 1932 συνελήφθησαν στο Παρίσι οι επικεφαλής της ελβετικής τράπεζας Basler Handelsbank (BHB). Εκεί θα συναντούσαν Γάλλους οι οποίοι προσπαθούσαν να αποφύγουν τη φορολόγηση της περιουσίας τους. Τότε αποκαλύφθηκε ότι περισσότεροι από 2.000 Γάλλοι… κατέχοντες (γερουσιαστές, πρώην υπουργοί, επίσκοποι, στρατηγοί, κατασκευαστές κ.ά.) διέθεταν τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ελβετία. Τα αδέλφια Peugeo και ο Francois Coty, της διάσημης φίρμας καλλυντικών ήταν μερικοί μόνο από τους διάσημους Γάλλους που περιελάμβανε η σχετική λίστα. Οι δύο τραπεζίτες της BH, παρά τις πιέσεις που τους ασκήθηκαν, αρνήθηκαν να αποκαλύψουν περαιτέρω στοιχεία των πελατών τους επικαλούμενοι σχετικοί νομολογία του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου που τους επέβαλε την τήρηση απόλυτης μυστικότητας.
Πηγή: Έθνος