Τζον Λοκ

Άγγλος φιλόσοφος (Σόμερσετ 1632 - Λονδίνο 1704). Είναι ο θεμελιωτής του κριτικού εμπειρισμού. Γιος πλούσιου δικηγόρου, έζησε σε εποχή μεγάλων πολιτικών αναταραχών. Σπούδασε χημεία, ιατρική, θεολογία και φιλοσοφία στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Το 1666 έγινε γραμματέας του λόρδου Άσλεϊ, κόμη του Σάφτσμπερι, και συνδέθηκε μαζί του με στενή φιλία. Ο λόρδος τον βοήθησε να γίνει γνωστός στους ανώτερους κύκλους της κοινωνίας του Λονδίνου. Όταν ο προστάτης του έπεσε στη δυσμένεια του βασιλιά Καρόλου Β΄, ο Λ. έφυγε για 4 χρόνια στη Γαλλία. Ξαναγύρισε στην Αγγλία, όταν αποκαταστάθηκε ο Άσλεϊ, γρήγορα όμως αναγκάστηκε να φύγει για την Ολλανδία, επειδή ο Άσλεϊ κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία. Εκεί πήρε μέρος στην εκστρατεία του Γουλιέλμου της Οράγκης, που είχε ως αποτέλεσμα την πτώση των Στιούαρτ. Το 1689 επέστρεψε στην Αγγλία και υπερασπίστηκε με θέρμη το νέο φιλελεύθερο καθεστώς της επανάστασης. Κύριο έργο του είναι το "Δοκίμιο περί της ανθρώπινης νόησης". Άλλα αξιόλογα είναι "Δύο πραγματείες περί κυβέρνησης", "Σκέψεις περί εκπαίδευσης", "Περί της λογικότητας του χριστιανισμού", "Γράμματα περί ανεξιθρησκίας" και πολλές άλλες μικρότερες μελέτες περί τόκου, περί εμπορίου κ.λ.π. Ο εμπειρισμός του Λ. στηρίζεται στην αναγνώριση ότι η φιλοσοφία πρέπει να κινείται μέσα στα συγκεκριμένα προβλήματα του ανθρώπου και να βρίσκει λύσεις με βάση τις δυνατότητες που υπάρχουν. Πιστεύει ότι αντικείμενο της γνώσης είναι η "ιδέα". Σκέφτομαι και έχω ιδέες είναι το ίδιο πράγμα. Δε δέχεται ότι υπάρχουν ιδέες που είναι ασυνείδητες. Οι ιδέες προέρχονται από την εμπειρία και δε δημιουργούνται αυτόματα στην ανθρώπινη νόηση. Διακρίνει δύο κατηγορίες ιδεών: τις "απλές", που δημιουργούνται από μια αίσθηση ή από πολλές αισθήσεις ή από το συλλογισμό πάνω στις ιδέες που ήδη έχουμε, και τις "σύνθετες", που προέρχονται από το συνδυασμό περισσότερων απλών ιδεών.
Πηγή: LivePedia