Μάχη των Πλαταιών

Η Μάχη των Πλαταιών ονομάζεται η μάχη που διεξήχθη τον Αύγουστο του 479 π.Χ. κοντά στην αρχαία βοιωτική πόλη Πλαταιές μεταξύ του συνασπισμού των ελληνικών πόλεων-κρατών και του περσικού στρατού. Η συντριπτική νίκη των Ελλήνων σήμανε το τέλος της περσικής εκστρατείας του 480 π.Χ. - 479 π.Χ. στον ελλαδικό χώρο.
Μετά απ' την ατυχία του στη ναυμαχία της Σαλαμίνας, ο Ξέρξης, αφήνοντας το Μαρδόνιο στη Θεσσαλία, έφυγε για την Περσία. Ο Μαρδόνιος προσπάθησε να συνεννοηθεί με τους ΑΘηναίους, προτείνοντάς τους να συμμαχήσουν μαζί του με διάφορα ανταλλάγματα. Οι Αθηναίοι όμως αρνήθηκαν περήφανα κι έτσι ο Μαρδόνιος με τους 300.000 στρατιώτες του στρατοπέδεψε στην κοιλάδα του Ασωπού, κοντά στις Πλαταιές.
Με αρχηγό το Σπαρτιάτη Παυσανία, οι ελληνικές δυνάμεις συγκεντρώθηκαν στην Ελευσίνα (110.000 Έλληνες ή, σύμφωνα μ' άλλους ιστορικούς, μόνο 37.000).
Στην κρισιμότερη στιγμή της μάχης σκοτώθηκε ο Μαρδόνιος και οι Έλληνες, με ορμή, μπήκαν στο στρατόπεδο των Περσών και τους κατάσφαξαν. Απ' τη στρατιά του Μαρδονίου μόνο λίγες χιλιάδες πολεμιστών σώθηκαν.
Μετά τη μάχη
Όταν τελείωσε η μάχη η πεδιάδα των Πλαταιών είχε γεμίσει με χιλίαδες νεκρούς. Η κάθε πόλη των Ελλήνων έχτισε ξεχωριστά κάθε τύμβο για τους νεκρούς της. Με το τέλος της μάχης έφτασαν αργοπορημένα οι Ηλείοι και οι Μαντινείς. Αυτό συνέβη γιατί στο εσωτερικό αυτών των κρατών επικρατούσε η φιλοπερσική μερίδα των πολιτικών. Λίγες μέρες πριν την οριστική μάχη των Πλαταιών καταφέρανε να ανεβούν στην εξουσία οι φιλοδημοκράτες. Οι μόνοι Πέρσες που υποχώρησαν με τάξη και έφτασαν πίσω στην Περσία ήταν αυτοί στο σώμα του Αρτάβαζου. Στη συνέχεια οι Έλληνες αποφάσισαν να τιμωρήσουν όσους συμπατριώτες τους μηδίσανε, με πρώτη τη Θήβα. Εμφανίστηκαν μπροστά στα τείχη της πόλης με το σύνολο του στρατού τους και ζητήσανε να τους παραδοθούν οι ηγέτες της φιλοπερσικής μερίδας της Θήβας, ο Τιμαγενίδας, ο Ασωπόδωρος και ο Ατταγινός και άλλοι λιγότερο σημαντικοί. Οι Ασωπόδωρος και Ατταγινός το έσκασαν αλλά όλοι οι υπόλοιποι παραδόθηκαν στονΠαυσανία, ο οποίος τους εκτέλεσε στην Κόρινθο.
Το αφιέρωμα των Ελλήνων
Αφότου τελειώσανε και με τους μηδίσαντες Θηβαίους, οι Έλληνες έφτιαξαν ένα αφιέρωμα για τη νίκη τους και τη πλήρη συντριβή των Περσών. Το αφιέρωμα αυτό έμεινε γνωστό ως "τρίποδας των Δελφών". Το αφιέρωμα αποτελείται από δυο μέρη. Το κίονα που σχηματίζεται από τρία χάλκινα φίδια που συμπλέκονται. Στα κεφάλια των φιδίων στηριζόταν το κύριως ανάθημα, ο χρυσός τρίποδας, αφιερωμένος στον Απόλλωνα. Πάνω στις σπείρες που σχηματίζουν τα φίδια είναι γραμμένες όλες οι πόλεις που πολέμησαν τους Πέρσες. Παρακάτω δίνετε η επιγραφή σύμφωνα με τον περιηγήτηΠαυσανία, ο οποίος δεν πρέπει να συνχέεται με τον Σπαρτιάτη στρατηγό Παυσανία που έδωσε την μάχη των Πλαταιών:
"Σε αυτόν το πόλεμο πολέμησαν: Λακεδαιμόνιοι, Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Τεγεάτες, Σικυώνιοι, Αιγινήτες, Μεγαρείς, Επιδαύριοι, Ορχομένιοι, Φλειάσιοι, Τροιζήνιοι, Ερμιονείς, Τιρύνθιοι, Πλαταιείς, Θεσπιείς, Μυκηναίοι, Κείοι, Μήλιοι, Τήνιοι, Νάξιοι, Ερετριείς, Χαλκιδείς, Στυρείς, Ηλείοι, Ποτειδαιάτες, Λευκάδιοι, Ανακτορείς, Κύθνιοι, Σίφνιοι, Αμβρακιώτες και Λεπρεάτες."
Η πόλη των Πλαταιών αποφασίστηκε να είναι ιερή γη και απαραβίαστη. Ενώ κάθε χρόνο, τη μέρα που έγινε η μάχη των Πλαταιών, επιτροπές από όλες τις ελληνικές πόλεις συγκεντρωνόντουσαν στο σημείο για να κάνουν θυσίες και γιορτές στη μνήμη των πεσόντων. Ο χρυσός τρίποδας χάθηκε στον Γ΄ Ιερό Πόλεμο (357 π.Χ. με 346 π.Χ.) όταν τον σύλησαν οι Φωκείς. Ο χάλκινος κίονας με τις σπείρες των φιδίων, μεταφέρθηκε από τον Μέγα Κωνσταντίνο στον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης. Μέχρι σήμερα ο τρίποδας παραμένει εκεί και αποτελεί αξιοθέατο για τους τουρίστες.
Η σημασία της μάχης
Μετά από αυτή τη μάχη ουδέποτε Πέρσης ηγεμόνας δεν πραγματοποίησε εισβολή στην Ελλάδα. Οι Έλληνες περάσανε στην αντεπίθεση και πραγματοποίησαν νικηφόρες μάχες εντός της Περσικής Αυτοκρατορίας, προκαλώντας τριγμούς στο σύστημα της και οδηγώντας την στη κατάρευση από τον Μέγα Αλέξανδρο. Μέχρι να συμβεί όμως αυτό, οι Πέρσες δεν τολμήσαν να ξανάεπέμβουν στρατιωτικά στον ελλαδικό χώρο. Οι μόνες τους επεμβάσεις ήταν κυρίως διπλωματικής φύσεως, χρηματοδοτώντας πρώτα τηνΑθήνα, μετά τη Σπάρτη και ύστερα την Θήβα, στις εμφύλιες διαμάχες των ελληνικών πόλεων. Η μάχη αυτή κράτησε ζωντανή την Ελλάδα. Η ναυμαχία στη Σαλαμίνα ανέκοψε τη πορεία του Ξέρξη αλλά δεν εξάλειψε την περσική απειλή. Αυτό έγινε στη μάχη των Πλαταιών.
Πηγή: Βικιπαίδεια