Νάξος VI

Η ύπαιθρος της Νάξου - Το παράδειγμα της Απειράνθου
Η ορεινή Νάξος παρέχει τις περισσότερες πληροφορίες για τον τρόπο ζωής των παραδοσιακών κοινοτήτων του νησιού. Η Απείρανθος (τ’ Απεράθου) διακρίνεται για τη χρήση μαρμάρου και πέτρας ως οικοδομικού υλικού, ακολουθώντας όλα τα παραπάνω αρχιτεκτονικά πρότυπα των οικιστικών μονάδων (λαϊκά, αρχοντικά, στεγαστά). Μία από τις πιο κοινές ενασχολήσεις των γυναικών της περιοχής αυτής είναι η υφαντουργία, με τον αργαλειό (κρεβαταριά) να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του μαγειρειού των γυναικών και τα προϊόντα να είναι ιδιαίτερα δημοφιλή.
Στην Απείρανθο υπάρχει Αρχαιολογικό Μουσείο με ευρήματα κυρίως της Πρωτοκυκλαδικής περιόδου, όπως οι επίκρουστες βραχογραφίες με παραστάσεις από καθημερινές ασχολίες των κατοίκων από την Κορφή τ’ Αρωνιού. Το Λαογραφικό Μουσείο με παραδοσιακά υφαντά και εργαλεία, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας με συλλογή από την πανίδα της περιοχής και ένα ενυδρείο, το Γεωλογικό Μουσείο, δημιούργημα του Μανόλη Γλέζου, με 2.000 σπάνια εκθέματα, καθώς και οι βιβλιοθήκες του Νίκου Γλέζου και του Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη συνθέτουν μια εξαιρετικά δραστήρια τοπική κοινότητα, η οποία πρόσφατα έφτασε ως την εφαρμογή εναλλακτικών τρόπων διαχείρισης των φυσικών υδάτινων πόρων του νησιού. Επιπλέον, η Απείρανθος συνδέεται με τη λειτουργία των ορυχείων της σμύριδας, που εντοπίζονται στην περιοχή ανάμεσα στην Απείρανθο και την Κόρωνο και στην περιοχή των όρμων Λιώνα και Μουτσούνας. Από την πρόσφατη εκμετάλλευση των ορυχείων έχει σωθεί άθικτο το εναέριο σύστημα μεταφοράς από το ορυχείο στο σημείο φόρτωσης (1925-1979), στον όρμο της Μουτσούνας, ενώ σήμερα η μεταφορά γίνεται οδικώς.
Παραδοσιακές ασχολίες - λαϊκός πολιτισμός
Το ιδιαίτερα εύφορο έδαφος της Νάξου προσφέρεται για την ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας. Τα τυροκομικά και γαλακτοκομικά προϊόντα είναι εξαιρετικά, ενώ η μελισσοκομία και η αμπελουργία συμπληρώνουν τις ασχολίες των κατοίκων. Χρήζει ιδιαίτερης αναφοράς η μουσική παράδοση των κατοίκων της Νάξου, καθώς έχει αναδείξει αρκετούς μουσικούς και κατασκευαστές μουσικών οργάνων. Τα πανηγύρια του νησιού, με κορυφαίο αυτό του πολιούχου αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη στις 14 Ιουλίου, συνοδεύονται πάντα από μουσικές και χορευτικές εκδηλώσεις. Επιπλέον, τα τραγούδια και ποιήματα που σε πολλές περιπτώσεις απήγγελλαν οι υφάντρες αποτελούν ισχυρή παράδοση, η οποία διαφοροποιεί τη Νάξο από τα γειτονικά νησιά.
(Κωνσταντίνος Τσώνος)
Πηγή: ΙΜΕ