Γερμανικό εκλογικό σύστημα: πολύπλοκο, αλλά δίκαιο

Το γερμανικό εκλογικό σύστημα θεωρείται ένα από τα πιο πολύπλοκα, αλλά και ένα από τα πιο δίκαια ως προς την αντιπροσώπευση στην Ομοσπονδιακή Βουλή, ακόμη και των μικρών κομμάτων.

Είναι έτσι φτιαγμένο, ώστε τα αποτελέσματά του να δίνουν πάντα κυβερνήσεις συνασπισμού δύο ή και τριών κομμάτων. Συνδυάζει το πλειοψηφικό σύστημα με την απλή αναλογική και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 1953.
Ο πολίτης έχει δικαίωμα δύο ψήφων. Μία για τη μονοεδρική της περιοχής του και μία για την περιφέρειά του. Στο πρώτο ψηφοδέλτιο σταυρώνει τον βουλευτή της αρεσκείας του στην περιοχή. Με το δεύτερο ψηφοδέλτιο ψηφίζει μόνο κόμμα στην περιφέρειά του. Ετσι ο κάθε ψηφοφόρος έχει τη δυνατότητα να ψηφίσει, εάν θέλει, δύο διαφορετικά κόμματα. Στις μονοεδρικές ισχύει το πλειοψηφικό σύστημα και στις περιφέρειες η απλή αναλογική. Ενα κόμμα για εισέλθει στη Βουλή πρέπει να περάσει το 5% ή να κερδίσει τρεις μονοεδρικές.
Το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο έχει 598 έδρες. Από αυτές οι 299 πηγαίνουν στις μονοεδρικές. Το ποσοστό όμως ενός κόμματος εξαρτάται από τις ψήφους που θα πάρει στις περιφέρειες και όχι από τις μονοεδρικές. Η δεύτερη ψήφος ορίζει το ποσοστό του κόμματος και την κοινοβουλευτική του δύναμη. Στην πρώτη ψήφο, στις μονοεδρικές, τα πράγματα είναι απλά. Οποιος βουλευτής καταφέρει να συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους μπαίνει απ' ευθείας στο Κοινοβούλιο.
Καμία μονοεδρική δεν χάνεται εάν το κόμμα έχει ξεπεράσει το όριο του 5%. Ετσι πολλές φορές ο αριθμός των βουλευτών είναι παραπάνω από 598, όπως συμβαίνει τώρα που έχει φτάσει τους 614. Αυτό γιατί όλες οι μονοεδρικές προσθέτονται στις έδρες που δίνουν τα ποσοστά που κέρδισε το κόμμα στις περιφέρειες. Εάν ένα κόμμα έχει συγκεντρώσει μόνο μία ή δύο μονοεδρικές και στη δεύτερη ψήφο στις περιφέρειες έχει ποσοστό κάτω από 5% χάνει αυτές τις έδρες και δεν μπαίνει στο Κοινοβούλιο.
Τα μικρότερα κόμματα όπως οι Πράσινοι, οι Φιλελεύθεροι, το Αριστερό Κόμμα κ.λπ., στις προεκλογικές τους εκστρατείες καλούν τους ψηφοφόρους να τους ψηφίσουν στη δεύτερη ψήφο τους, αφού στην πρώτη των μονοεδρικών δεν μπορούν εύκολα να συναγωνιστούν τους υποψήφιους των δύο μεγάλων κομμάτων.
Στις περιφέρειες τα κόμματα συγκροτούν 16 διαφορετικές λίστες το καθένα, δηλαδή μια για κάθε ομόσπονδο κρατίδιο. Εκεί οι έδρες μοιράζονται αναλογικά του πληθυσμού που έχει κάθε κρατίδιο. Τις λιγότερες έδρες έχει το Μεκλεμβούργο -Πομερανία. Τις περισσότερες η Βόρεια Ρηνανία - Βεστφαλία.
Ο τελικός υπολογισμός των εδρών που παίρνει κάθε κόμμα γίνεται με τη μέθοδο «Χάρε Νιεμάιερ», που είναι αρκετά περίπλοκη. Χαρακτηριστικό του τι σημαίνει η πρώτη ψήφος στις μονοεδρικές είναι το παράδειγμα του Κόμματος Δημοκρατικού Σοσιαλισμού, στην προηγούμενη Βουλή. Το κόμμα έχει πολύ υψηλά ποσοστά στην Ανατολική Γερμανία και πολύ χαμηλά στη Δυτική. Σε εθνικό επίπεδο δεν μπορούσε να ξεπεράσει το 5% και να μπει στη Βουλή. Ομως το κόμμα το ψήφιζαν μαζικά σε τρεις μονοεδρικές του Ανατολικού Βερολίνου και έτσι κατάφερνε να εκπροσωπείται στο Κοινοβούλιο. Το 2004 το PDS συνεργάστηκε με τους διαφωνούντες του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και σχηματίστηκε το Αριστερό Κόμμα (DIE LINKE) που πήρε 10% των ψήφων.
Πηγή: enet.gr / Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΥ