Δρ Ελένη Τρεμετουσιώτη-ΛοΐζουΣτις σύγχρονες κοινωνίες η σχολική επίδοση των μαθητών έγινε το κύριο όργανο των μηχανισμών κοινωνικής επιλογής και λόγω αυτού του γεγονότος πέρασε στο επίκεντρο των εκπαιδευτικών συζητήσεων.
Ιδιαίτερα έντονο παρουσιάζεται το ενδιαφέρον γύρω από την αξιολόγηση της ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης) των μαθητών, ένα μάθημα στο οποίο συναντούμε σχεδόν όλα τα προβλήματα που παρουσιάζει η αξιολόγηση.
Σήμερα, στην Κύπρο το μάθημα της «Έκφρασης-Έκθεσης», τμήμα του οποίου αποτελεί και η γραπτή έκφραση (έκθεση) των μαθητών, αποτελεί μέρος του μαθήματος των Νέων Ελληνικών (Υ.Π.Π. 2000). Η έκθεση συνεξετάζεται με τα κείμενα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας σε όλες τις τάξεις του Λυκείου και ο βαθμός της, όπως προαναφέρθηκε στον πρόλογο, είναι καθοριστικής σημασίας.
Οι εκπαιδευτικοί - σύμφωνα με το Α.Π. - αξιολογούν τις εκθέσεις των μαθητών τους, (διορθώνουν, βαθμολογούν, σχολιάζουν), επιστρέφουν τα κείμενα και προσπαθούν κατά τον προβλεπόμενο χρόνο για την επιστροφή (45΄) να προβούν σε ανατροφοδότηση και «θεραπευτική» εργασία. Αυτό είναι πολύ δύσκολο να γίνει, αν λάβουμε υπόψη ότι σε κάθε τμήμα υπάρχουν γύρω στους 25 μαθητές.
Με τον τρόπο που διενεργείται σήμερα η αξιολόγηση της ελεύθερης γραπτής έκφρασης, αποσκοπεί περισσότερο στη βαθμολόγηση του μαθητή παρά στην ανάπτυξη και καλλιέργεια της ικανότητάς του στη γραπτή έκφραση. Απ’ αυτή την οπτική ιδωμένη η έκθεση θεωρείται ως το «τελικό προϊόν», το οποίο θα βοηθήσει το διδάσκοντα – αξιολογητή να βαθμολογήσει το μαθητή του στο μάθημα των Νέων Ελληνικών.
Οπωσδήποτε αυτός δεν είναι ο σωστός ρόλος τον οποίο οφείλει να διαδραματίζει η αξιολόγηση της έκθεσης. Πάνω απ’ όλα οι εκπαιδευτικοί οφείλουν μέσω των διορθώσεων, των σχολίων, των οδηγιών και των παρατηρήσεών τους να στοχεύουν στη βελτίωση της επίδοσης του μαθητή στην ελεύθερη γραπτή έκφραση.
Η ελεύθερη γραπτή έκφραση των μαθητών συνδέεται με πολλά προβλήματα τόσο για τους διδάσκοντες, όσο και για τους διδασκομένους. Η Pica (1986) έχει παρατηρήσει ότι η γραπτή έκφραση είναι πιθανό να αποβεί πηγή απογοήτευσης τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους μαθητές. Αυτήν την άποψη συμμερίζεται και ο Holmes (2004), ο οποίος μέσα από τις παρατηρήσεις του κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι μαθητές κατά την ώρα του γραψίματος της έκθεσης νιώθουν άβολα, ιδρώνουν και τα πρόσωπά τους φαίνονται ανήσυχα και θλιμμένα.
Η πολύχρονη εμπειρία μας στο Λύκειο έχει δείξει ότι πράγματι η έκθεση για αρκετούς μαθητές είναι πηγή άγχους, απογοήτευσης, καθώς και άλλων αρνητικών συναισθημάτων.
Από την πλευρά τους οι εκπαιδευτικοί ξοδεύουν αρκετό από τον ελεύθερό τους χρόνο στο σχολείο και στο σπίτι, για να αξιολογήσουν τα κείμενα των εκθέσεων των μαθητών τους με αποτέλεσμα η διαδικασία αυτή να αποβαίνει κουραστική και χρονοβόρα.
Ένα άλλο θέμα που συνδέεται άρρηκτα με την αξιολόγηση της έκθεσης είναι το κατά πόσο αντικειμενική είναι η διαδικασία αυτή. Έρευνες αποδεικνύουν ότι η αξιολόγηση της έκθεσης στερείται αξιοπιστίας και αντικειμενικότητας. Γι’ αυτό επιβάλλεται η θέσπιση σαφών και μετρήσιμων - στο μέτρο του δυνατού – κριτηρίων τα οποία να τηρούνται από όλους τους εκπαιδευτικούς. Με τον τρόπο που διενεργείται σήμερα αποβαίνει μια πολύπλοκη και αμφιλεγόμενη διαδικασία με αποτέλεσμα, πολλές φορές, να είναι και άδικη.
Έντονη, επίσης, προβάλλει και η ανάγκη για επιμόρφωση – κατάρτιση των εκπαιδευτικών όχι μόνο σε θέματα θεωρητικά που αφορούν στην αξιολόγηση, αλλά και πρακτικής φύσεως (επιλογή και διατύπωση θεμάτων, διόρθωση, βαθμολόγηση και σχολιασμός).
Αναφορές: Pica, T. (1986). “An Interactional Approach to the Teaching of Writing”. English Teaching Forum, v.24(3).
Holmes, J. (2004). “Intertextuality in EAP: an African context”. Journal of English for Academic Purposes. v.3, pp.73-88.
Δρ Ελένη Τρεμετουσιώτη-Λοΐζου, φιλόλογος. E.ΜΕ..
e-mail: elloizo@yahoo.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου