«Στατιστικό λάθος» για τα 5,4 εκατ. θύματα του πολέμου στο Ανατολικό Κογκό

Η πολεμική σύρραξη στο Κογκό έχει χαρακτηρισθεί ως η πλέον αιματηρή μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, προκαλώντας το θάνατο 5,4 εκατομμυρίων ανθρώπων, σύμφωνα με στοιχεία της μη-κυβερνητικής οργάνωσης International Rescue Committee.
Σύμφωνα, όμως, με νέα στοιχεία ο αριθμός αυτός είναι στην πραγματικότητα πιο μικρός και δεν ξεπερνά τους 2,7 εκατ. νεκρούς. Ο αριθμός των 5,4 νεκρών θεωρείται δεδομένος ήδη από το 1998 και οδήγησε τον ΟΗΕ και τις ΗΠΑ να χαρακτηρίσουν την κρίση στο Κογκό ως μία από τις σημαντικότερες της ατζέντας τους. Το Συμβούλιο Ασφαλείας στηρίχθηκε στα στοιχεία της IRC και αποφάσισε την ενίσχυση της ειρηνευτικής δύναμης στο Κογκό, που αριθμεί τώρα περισσότερους από 20.000 άνδρες, η μεγαλύτερη τέτοια επιχείρηση του ΟΗΕ.
«Μετά την κοινοποίηση των στοιχείων της απογραφής του 2000, η συνολική ανθρωπιστική βοήθεια αυξήθηκε κατά 500% μεταξύ 2000 και 2001. Η αμερικανική συνεισφορά αυξήθηκε στο μεταξύ κατά 26 φορές», λέει ο Ρίτσαρντ Μπρέναν, στέλεχος της IRC.
Η νέα μελέτη των μεθόδων υπολογισμού της IRC έδειξε, όμως, ότι οι στατιστικές μέθοδοι που αξιοποίησε η οργάνωση δεν οδήγησαν στην εκπόνηση αξιόπιστων δεδομένων. Σε έκθεσή του το Πανεπιστήμιο Σάιμον Φρέιζερ του Καναδά αναφέρει ότι ο νέος υπολογισμός των στατιστικών στοιχείων έδειξε ότι ο πιθανός φόρος αίματος από ασθένειες, υποσιτισμό και έλλειψη φαρμάκων ήταν σχεδόν μισός από τον αρχικό υπολογισμό των 5,4 εκατομμυρίων νεκρών.

Το Κογκό σπαράσσεται από εμφύλιο πόλεμο, που ξέσπασε μετά τη γενοκτονία της Ρουάντα το 1994, όταν μέλη των πολιτοφυλακών Χούτου αναζήτησαν καταφύγιο στο Ανατολικό Κογκό. Η Ρουάντα, στο μεταξύ, έχει εισβάλει δύο φορές στο Κογκό για να πατάξει τους πολιτοφύλακες Χούτου, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανατροπή του καθεστώτος του δικτάτορα Μομπούτου Σέσε Σέκο. Η ένοπλη διένεξη μεταξύ 1998 και 2002 ενέπλεξε τους στρατούς τουλάχιστον έξι αφρικανικών κρατών και διαίρεσε τη χώρα σε αντιμαχόμενες περιοχές, ελεγχόμενες από φατρίες και πολέμαρχους.
Εντονα αντέδρασε η οργάνωση IRC στις αποκαλύψεις αυτές, τονίζοντας ότι η μεθοδολογία της υπήρξε απόλυτα διαφανής. Η έκθεση του καναδικού πανεπιστημίου διαπίστωσε, όμως, ένα καίριο πρόβλημα: Το Κογκό, μία από τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες της Αφρικής, δεν διέθετε αξιόπιστα δημογραφικά στοιχεία, πάνω στα οποία να βασιστεί στατιστική μελέτη ποσοστών θνησιμότητας.
«Στο Κογκό, ο πληθυσμός πέθαινε ήδη σε μεγάλα ποσοστά πριν τον πόλεμο και συνέχισαν να πεθαίνουν και μετά το ξέσπασμά του», εξηγεί ο καθηγητής Τζόσουα Γκολντστάιν του American University. Για το λόγο αυτό, η IRC επέλεξε να χρησιμοποιήσει το «ποσοστό βάσης» του 1,5 θανάτου ανά χίλιους κατοίκους το μήνα, για τους θανάτους από συνήθη αίτια. Οι υπόλοιποι θάνατοι αποδίδονται έτσι από την IRC στον πόλεμο. Ο πρώην διευθυντής στρατηγικού σχεδιασμού του ΟΗΕ Αντριου Μακ εξηγεί ότι η IRC θα έπρεπε να έχει χρησιμοποιήσει το ποσοστό των 2 θανάτων ανά χίλιους κατοίκους για το Ανατολικό Κογκό: «Σε αυτή την περίπτωση, οι θάνατοι από ΄φυσικά΄ αίτια είναι περισσότεροι, ενώ τα θύματα του εμφυλίου μειώνονται σημαντικά».
Πηγή: www.kathimerini.gr με στοιχεία από AP