Ένα άλλο είδος ανθρώπου: Χόμπιτ της Ινδονησίας

Σε διαφορετικό είδος από εμάς πρέπει να καταταχθούν, σύμφωνα με νέες έρευνες, οι μικροσκοπικοί άνθρωποι που ζούσαν μέχρι πρόσφατα στο νησί Φλόρες της Ινδονησίας, με ανάστημα γύρω στο ένα μέτρο και πιθανώς κατάγονται από τον Homo erectus.
Έκπληξη είχε δημιουργήσει στους ανθρωπολόγους το 2003 η εύρεση των οστών του
«Χόμπιτ», σε μια σπηλιά. Από τότε η επιστημονική κοινότητα έχει διχασθεί ως προς το εάν πρόκειται για ένα νέο είδος, Homo florensiensis, ή για Homo sapiens που έπασχαν από κρετινισμό ή μικροεγκεφαλία.
Οι Χόμπιτ ζούσαν στο απομονωμένο νησί μέχρι πριν από 19.000 χρόνια, ίσως και λιγότερο. Είχαν ύψος ένα μέτρο, βάρος γύρω στα 30 κιλά και εγκέφαλο τρεις φορές μικρότερο από του σύγχρονου ανθρώπου.
Το βρετανικό περιοδικό Nature δημοσίευσε δύο έρευνες που ενισχύουν την άποψη ότι οι Χόμπιτ δεν είναι άμεσοι απόγονοι του Homo sapiens. Η πρώτη μελέτη εξηγεί πώς ο εγκέφαλος του Homo florensiensis συρρικνώθηκε λόγω της απομόνωσης σε ένα μικρό νησί με περιορισμένα αποθέματα τροφής. Η δεύτερη εξετάζει τα πέλματα του παράξενου ανθρώπου και διαπιστώνει ότι είναι πιο πρωτόγονα από του Homo sapiens.
Το συμπέρασμα της πρώτης μελέτης είναι ότι η συρρίκνωση αυτή πιθανότατα δεν οφείλεται σε παθολογικά αίτια, αλλά σε νανισμό λόγω της απομόνωσης σε ένα μικρό νησί, όπως έχει βρεθεί να ισχύει για πολλά ακόμα είδη ζώων.
Σύμφωνα με τη δεύτερη μελέτη για τα πόδια των Χόμπιτ τα μεγάλα πέλματα τους μοιάζουν με του χιμπατζή, καθώς είναι ασυνήθιστα μακριά σε σχέση με τις κνήμες και φέρουν ένα κοντό μεγάλο δάχτυλο, παράλληλο με τα άλλα τέσσερα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι Χόμπιτ περπατούσαν άνετα στα δύο πόδια, δεν ήταν όμως καλοί στο τρέξιμο. Τα πόδια τους μοιάζουν να κατάγονται από τον Homo erectus, που έφτασε στη Νοτιοανατολική Ασία πριν από 1,6 εκατ. χρόνια, ή από τον ακόμα πιο πρωτόγονο Homo habilis, που επεκτάθηκε στην ίδια περιοχή 200.000 χρόνια νωρίτερα (ο Homo sapiens εμφανίστηκε στην Αφρική πολύ αργότερα, πριν από περίπου 200.000 χρόνια).
Άλλοι ανθρωπολόγοι δηλώνουν πάντως αμετάπειστοι και επιμένουν με δηλώσεις τους στο περιοδικό ότι οι Χόμπιτ ήταν άρρωστοι σύγχρονοι άνθρωποι. Λύση στη διαφωνία προκύψει ίσως από τη μελέτη των νέων οστών που ανακαλύφθηκαν πέρυσι στη Φλόρες και στην ανάλυση του DNA που ελπίζουν να απομονώσουν οι ερευνητές.