8/11/10

Ο ταύρος στο μεσογειακό κόσμο

Περίαπτο σε μορφή κεφαλής ταύρου. Μουσείο Μπενάκη

Ο ταύρος έπαιξε κυρίαρχο ρόλο στη ζωή της αρχαίας Ελλάδας, αλλά και των υπολοίπων χωρών της Μεσογείου, άλλοτε ως θεϊκή υπόσταση, άλλοτε ως αντικείμενο ή σύμβολο λατρείας κι άλλοτε ως μέσον επιβολής και διεκδίκησης εξουσίας για να επιτύχουν οι ήρωες ένα σημαντικό αξίωμα. 

Βάση σαρκοφάγου με παράσταση Απιδος-ταύρου. Φαραωνική Αίγυπτος

Ο ταύρος είναι ζώο εξημερωμένο από τη νεολιθική εποχή. Ομως, ακόμη και από την εποχή του χαλκού, που ήταν σε ημιάγρια κατάσταση, ήταν μέρος ενός δύσκολου και προκλητικού κυνηγιού, πράξης λεβεντιάς και σωματικής υπεροχής. Συμβόλιζε τη δύναμη, τη γονιμότητα του κοπαδιού, της γης, αλλά και την ευγονία των ανθρώπων και την αγριότητα της φύσης. Πέρα από όλα αυτά, όμως, είχε σπουδαία χρησιμότητα στην αγροτική οικογένεια. Παρόμοιες σκηνές απεικονίζονται σε πολλά αρχαία ευρήματα. Σε χειροποίητα μινωικά ρυτά από την αρχή της 2ης χιλιετίας απεικονίζονται ταυροκαθάψια (ήταν τελετουργικό θέαμα της Μινωικής Κρήτης με ρίζες στην Αίγυπτο).

Μελανόμορφος αμφορέας με λαιμό που εικονίζει την αρπαγή της Ευρώπης

Εκτός από τις πολιτισμικές αξίες που χαρακτηρίζουν και διαφοροποιούν τους λαούς που αναπτύχθηκαν κατά την αρχαιότητα στη Μεσόγειο,
οι μύθοι που αναφέρονται στον ταύρο συνέβαλαν στη δημιουργία και καθιέρωση διαφόρων λατρειών και δοξασιών των λαών του αρχαίου μεσογειακού κόσμου. Ενα παράδειγμα είναι η ισχυρή αστρολατρική παράδοση πάνω στην Κρήτη και στην ακμή του Μινωικού Πολιτισμού. Οι λατρείες του Ηλιου και της Σελήνης από τις νοτιοανατολικές ακτές της Μεσογείου, λατρείες του τύπου του «Αστέριου Δία» και της Αστάρτης, με μαγικές τελετουργίες για τη βροχή και τη βλάστηση, μυστηριακούς χορούς και γιορτές όπως - πιθανόν - τα ταυροκαθάψια, έγιναν αρχή για να πλαστούν οι μύθοι του Δία και της Ευρώπης, του Μίνωα και της Πασιφάης, του Δαίδαλου, του Μινώταυρου κλπ.
Πηγή: Ριζοσπάστης (Η Μορτογλου)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου