Αποχαιρετισμός στα «φιλάκια»;

Η Grande Nation ήταν (και παραμένει, παρά τους κλυδωνισμούς) μια κοινωνία διάσπαρτη από «μικρές Βαστίλλες της καθημερινότητας»: boulangeries, bistrots και cafe-tabac χρωματίζουν τις γειτονιές της παρισινής μητρόπολης και ορίζουν την κοινωνική γεωγραφία της γαλλικής επικράτειας, κι ύστερα, τσιγάρα, κρασί και αυτοκίνητα εγχώριας προέλευσης συμπλήρωναν το σκηνικό. Για το «μέγα έθνος» η μέρα ξεκινά στην ουρά του φουρνάρικου και τελειώνει στα τραπεζάκια των μπιστρό. Ηδη από τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, τα μπιστρό, όπως και οι βρετανικές pub, απειλούνται από τις γενικότερες ανατροπές που επέφερε η παγκοσμιοποίηση.

Όμως, οι Γαλλίδες και οι Γάλλοι, διατηρούν ακόμα την αισιοδοξία τους και, πρωτίστως, τον «κώδικα συμπεριφοράς», που ξεκινάει και τελειώνει με «φιλάκια», τα περίφημα «bisous» (faire la bise, όπως αποκαλείται το μικρό καθημερινό τελετουργικό), που, συνηχούν, με το ενδεχόμενο της κακής προφοράς, με τα «κοσμήματα» (bijoux). Αυτά τα σκαστά φιλάκια στο μάγουλο, τρία κατά μέσο όρο, συστατικό του γαλλικού «πολιτισμού της καθημερινότητας», κινδυνεύουν να μπουν σε «καραντίνα» λόγω της νέας γρίπης, όπως αναφέρουν σχετικά δημοσιεύματα και παρουσίασε πρόσφατα το πρώτο κρατικό κανάλι της Γαλλίας (TF1).
Ηδη, στη βρετονική παραθαλάσσια κωμόπολη Γκυλβινέκ, στις ακτές του Ατλαντικού, νοτιοδυτικά της Βρέστης, οι αρχές «απαγόρευσαν» από την προηγούμενη εβδομάδα στα νηπιαγωγεία και τα δημοτικά τον κλασικό γαλλικό (απο)χαιρετισμό, με το επιχείρημα, ότι την περίοδο αυτή, με τη «γρίπη των χοίρων» να εξαπλώνεται σταδιακά στην Ευρώπη, τέτοιου είδους επαφές, καθώς και χειραψίες, ενδεχόμενα να συμβάλουν στην εξάπλωση της επιδημίας. Στη θέση των bisous, η πιτσιρικαρία μπορεί να ανταλλάσσει χάρτινες χρωματιστές καρδούλες ως υποκατάστατο της χαριτόβρυτης συμπεριφοράς.
Κανείς, βεβαίως, δεν μπορεί να παραβλέψει τους κινδύνους που ελλοχεύουν ούτε και να καταδικάσει εξαρχής όποια μέτρα είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση του ενδημικού φαινομένου, κυρίως για τα παιδιά, όμως «αν είναι να γίνουμε Ιάπωνες και να υποκλινόμαστε από απόσταση, τότε το πράγμα γίνεται πολύπλοκο», σχολίασε το περιοδικό Marianne, ενώ ένας αμήχανος μπόμπιρας μπροστά στην κάμερα αντιπρότεινε τον ινδιάνικο χαιρετισμό με τη συνοδεία ενός «ουγκ».
Η σύγκρουση ανάμεσα στη Φύση και τον πολιτισμό αποτελεί έναν από τον κινητήριο μοχλό της κοινωνίας και βασικά αγαθά, κυρίως υγεία και ασφάλεια, αποτελούν πρώτιστο μέλημά της. Ομως, αυτά τα «φιλάκια», συνοδευτικά της γαλατικής αβρότητας και βασικό συστατικό του γαλλικού πολιτισμού, που ανακαλούν στα «κλεμμένα φιλιά» του Τρυφώ και παλιές ενζενύ (Μιρέιγ Νταρκ, Μυλέν Ντεμονζώ), θα είναι πράγματι κρίμα να πέσουν θύμα μιας «υγιεινής ορθότητας».
Οι σύγχρονες μεταβιομηχανικές κοινωνίες οδηγούνται βαθμιαία, μέσω της διαμεσολαβημένης επικοινωνίας, στην «κοινωνική ψυχρότητα», αποχαιρετώντας σταδιακά την επαφή και τις χειραψίες. Αμεσα κινδυνεύουν τα «φιλιά-κοσμήματα», σαν τα παλιά γλυκά, τους «μπεζέδες». Γαλλικής προέλευσης και αυτά.
Πηγή: Καθημερινή (Κώστα Θ. Καλφοπουλου)